Bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup và Asiad: Vì sao Việt Nam vẫn chưa thể phát sóng?

Việt Nam vừa giành ngôi vô địch Đông Nam Á, nhưng người hâm mộ có nguy cơ không thể xem trực tiếp giải đấu khu vực sắp tới – FIFA ASEAN Cup 2026 – cũng như các nội dung của ASIAD 20. Đằng sau câu chuyện này là một cuộc đàm phán bản quyền phức tạp, nơi FIFA nắm quyền kiểm soát và thị trường Đông Nam Á vẫn chưa có đơn vị nào sở hữu bản quyền. Theo thông tin từ một lãnh đạo đài truyền hình lớn, các nhà đài Việt Nam đang đàm phán với FIFA để mua bản quyền giải đấu với “mức giá hợp lý”. Tuy nhiên, do giải đấu do FIFA tổ chức thay vì AFF như trước đây, quy trình đàm phán trở nên “phức tạp hơn nhiều”. Điều này dẫn đến tình trạng toàn bộ khu vực Đông Nam Á chưa có bất kỳ đơn vị nào sở hữu bản quyền phát sóng, gây ra nguy cơ “mất sóng” lớn chưa từng có. Về phía đội tuyển, HLV Kim Sang Sik đã chốt kế hoạch tập trung, với lịch thi đấu dày đặc: gặp Philippines (26/9), Thái Lan (29/9) và Pakistan (2/10). Lịch ba trận trong vòng một tuần đặt ra thách thức lớn về thể lực và xoay vòng đội hình. Đáng chú ý, sự xuất hiện của Pakistan – đội bóng Nam Á – trong khuôn khổ ASEAN Cup là điểm bất thường, cho thấy thể thức giải có thể đã mở rộng. Không chỉ bóng đá, ASIAD 20 (diễn ra từ 19/9 đến 4/10) cũng gặp bế tắc về bản quyền. Một lãnh đạo đài truyền hình nhận xét: “Rất khó, quá khó để thương lượng”. Đoàn thể thao Việt Nam đặt mục tiêu 4-6 HCV và lọt vào top 20 toàn đoàn, nhưng nếu không có bản quyền, người hâm mộ sẽ phải theo dõi qua các kênh thay thế như highlight hoặc phát sóng trễ. Sự chồng chéo lịch giữa FIFA ASEAN Cup và ASIAD trong cùng khoảng thời gian cuối tháng 9, đầu tháng 10 càng làm gia tăng áp lực lên các đài truyền hình. Trong khi đó, FIFA muốn khai thác tối đa giá trị thương mại, còn thị trường Việt Nam chưa sẵn sàng trả mức giá cao. Giải pháp khả thi là một đài lớn mua bản quyền gốc rồi chia nhỏ cho các đài địa phương, nhưng điều này vẫn chưa chắc chắn. Nhìn từ góc độ chuyên môn, đây không phải câu chuyện thể thao thuần túy, mà là bài toán kinh tế truyền thông và quản trị bản quyền. Nếu không có thỏa thuận vào phút chót, người hâm mộ Việt Nam có thể sẽ phải đón nhận một kỳ đại hội thể thao “mù mờ” – điều chưa từng xảy ra trong lịch sử bóng đá nước nhà.