Tijjani Reijnders: Bản hợp đồng 161 triệu euro bắt đầu từ một vai trò không như ý

Một buổi tối tháng Chín, trong đợt tập trung đội tuyển Hà Lan trước trận Nations League gặp Đức, Tijjani Reijnders không nói về pressing, không nói về đối thủ. Anh nói về lý do rời Manchester City. Người nghe có thể tưởng tượng ra một phiên tòa, nơi anh vừa là bị cáo, vừa là luật sư. Câu chuyện không bắt đầu từ một pha bóng, mà bắt đầu từ một vai trò bị đặt sai. Chuyển nhượng là nơi con số khoác áo cảm xúc và luật đứng ngoài làm trọng tài. Hè vừa qua, Reijnders chuyển đến Al Qadsiah với phí 61 triệu euro, tương đương 69,7 triệu USD. Reuters đưa tin hợp đồng có thời hạn bốn năm với giá trị khoảng 100 triệu euro. Tổng cam kết của đội bóng Saudi Arabia, nếu cộng cả phí chuyển nhượng, chạm mốc 161 triệu euro trước khi tính lót tay và phí môi giới. Đó là một con số đủ lớn để biến một tiền vệ đang ở đỉnh cao tuổi 28 thành tâm điểm của thị trường chuyển nhượng mùa hè. Điều làm thương vụ này không giống những bản hợp đồng Saudi trước đó là tuổi của cầu thủ. Reijnders không phải một ngôi sao đã qua thời. Anh vừa trải qua những mùa giải đỉnh cao ở châu Âu, vẫn được triệu tập vào đội tuyển Hà Lan, và vẫn được kỳ vọng là nhạc trưởng nơi tuyến giữa. Anh đến Saudi Arabia trong khi các câu lạc bộ lớn châu Âu vẫn có thể mua anh. Vì vậy, câu hỏi trung tâm của câu chuyện không phải là anh kiếm được bao nhiêu, mà là vì sao một cầu thủ như anh lại rời đi. Câu trả lời nằm ở một chi tiết tưởng như nhỏ mà Reijnders tiết lộ trong buổi họp báo. Anh muốn trở thành một tiền vệ cơ động, di chuyển giữa tấn công và phòng ngự. Anh thích được nhận bóng ở những khoảng không gian giữa hai khu vực, được bứt tốc từ phần sân nhà lên phần sân đối phương, và được lùi về khi đội nhà mất bóng. Nhưng Manchester City sử dụng anh ngày càng nhiều ở vai trò tiền vệ tấn công. Anh phải chơi gần vòng cấm hơn, phải đối mặt với những khoảng không gian hẹp hơn, và phải tuân theo trật tự vị trí chặt chẽ của hệ thống kiểm soát bóng mà Pep Guardiola xây dựng. Trong một đội bóng như Manchester City, sự tự do luôn bị giới hạn bởi cấu trúc. Hệ thống positional play yêu cầu các cầu thủ chiếm lĩnh những khu vực nhất định, di chuyển theo nhịp của bóng, và không được phép làm hỏng sự cân bằng. Một tiền vệ muốn chạy lên chạy xuống liên tục có thể trở thành một vũ khí, nhưng cũng có thể làm lệch nhịp. Reijnders không nói rằng Pep Guardiola đã làm điều gì sai. Anh cũng không nói rằng các đồng đội thiếu hỗ trợ. Anh chỉ nói một câu đơn giản: anh không thích vai trò đó. Với những người xem bóng đá từ góc độ chiến thuật, câu nói đó đủ sức giải thích toàn bộ thương vụ. Giai đoạn tiền mùa giải khiến Reijnders đứng trước một câu hỏi lớn. Anh tự vấn liệu mình có muốn trải qua thêm một mùa giải với cùng cảm giác như vậy hay không. Đó là thời điểm một cầu thủ 28 tuổi nhìn vào quãng thời gian còn lại của sự nghiệp và nhận ra rằng một mùa giải đá trái sở trường có thể làm giảm giá trị, làm lu mờ hình ảnh trong mắt các huấn luyện viên, và làm thu hẹp cánh cửa trở lại những giải đấu lớn. Anh không muốn chờ đến khi hợp đồng còn một năm mới hành động. Anh muốn kiểm soát thời điểm của mình. Manchester City không ngăn cản Reijnders tìm kiếm bến đỗ mới. Theo lời anh, câu lạc bộ cho phép anh liên hệ với các đội bóng khác. Al Qadsiah xuất hiện, không chỉ với một tấm séc khổng lồ, mà còn với một bài thuyết trình chiến thuật từ Brendan Rodgers. Vị huấn luyện viên từng dẫn dắt Celtic, Leicester City và Liverpool đã hứa hẹn rằng Reijnders có thể có ba hoặc bốn năm bóng đá thú vị và vẫn có thể trở lại châu Âu. Lời hứa đó khiến một cầu thủ đang miễn cưỡng trở thành một người tin tưởng. Về phía Manchester City, việc bán một cầu thủ không còn muốn cống hiến với giá 61 triệu euro là một quyết định tài chính hợp lý. Họ không giữ một người bất mãn trong phòng thay đồ, đồng thời thu về một khoản phí đáng kể. Nhưng về mặt chuyên môn, họ mất đi một tiền vệ có khả năng liên kết phòng ngự và tấn công, một dạng cầu thủ không dễ thay thế ở Premier League. Nếu đội bóng của Pep Guardiola không sớm bổ sung một cái tên cùng đẳng cấp, chiều sâu tuyến giữa của họ có thể trở thành vấn đề. Đó là rủi ro thầm lặng mà ít người nhắc đến trong ngày ra mắt của Reijnders tại Saudi Arabia. Ở Al Qadsiah, Reijnders được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trung tâm. Rodgers, người nổi tiếng với khả năng phát triển các tiền vệ cơ động, có thể sẽ xếp anh vào vị trí số 8 trong một hệ thống chuyển trạng thái nhanh, nơi anh được phép băng lên từ tuyến dưới và gây áp lực ngay khi mất bóng. Nếu điều đó xảy ra, Reijnders sẽ có một môi trường phù hợp hơn hẳn so với những tháng ngày cuối cùng ở Manchester City. Saudi Pro League có nhịp độ thể lực cao, nhiều không gian chuyển trạng thái, và với một cầu thủ có thể hình và tốc độ, đó có thể là nơi anh tìm lại phiên bản tốt nhất của mình. Reijnders cũng tạo ra một cuộc tranh luận khi khẳng định Saudi Pro League có trình độ cao hơn Eredivisie. Đây là một phát biểu gây sốc với truyền thông Hà Lan, bởi Eredivisie vốn được coi là một trong những giải đấu phát triển cầu thủ tốt nhất châu Âu. Nhưng Reijnders không đưa ra chỉ số xG, PPDA hay bất kỳ số liệu nào để so sánh. Anh chỉ nói theo cảm nhận của một cầu thủ đang sống trong môi trường mới. Khi một cầu thủ rời một giải đấu lớn đến một giải đấu giàu tiền hơn, việc nâng giá giải đấu mới là một cách để biện minh cho quyết định. Điều đó không sai, nhưng nó không phải một phân tích khách quan. Với một nhà phân tích chiến thuật, thương vụ này có một khoảng trống dữ liệu rất lớn. Không có chỉ số bàn thắng kỳ vọng, không có số lần chạm bóng trong một phần ba sân đối phương, không có bản đồ nhiệt để so sánh Reijnders ở Manchester City và Reijnders ở Al Qadsiah. Mọi lập luận đều dựa trên lời phỏng vấn của cầu thủ và lời hứa của Rodgers. Điều đó có nghĩa là chúng ta không thể khẳng định anh sẽ thành công hay thất bại. Chúng ta chỉ có thể nhìn vào logic của quyết định. Lịch sử Saudi Pro League từng gắn với những bản hợp đồng đình đám của các ngôi sao cuối sự nghiệp. Nhưng Reijnders đại diện cho một làn sóng mới: những tuyển thủ quốc gia ở độ tuổi 28, vẫn còn nguyên giá trị chuyển nhượng, chấp nhận rời châu Âu vì một vai trò được hứa hẹn và một gói tài chính bảo vệ cả gia đình. Nếu Al Qadsiah thật sự xây dựng đội bóng quanh anh, thương vụ này có thể là tấm gương cho nhiều cầu thủ Premier League đang không hài lòng với số phút thi đấu của mình. Giới mộ điệu có thể gọi đây là một bước đi vì tiền. Nhưng nhìn kỹ, Reijnders đang đưa ra một quyết định kép. Anh chọn một vai trò được hứa hẹn gắn với sở trường, và chọn một gói tài chính bảo vệ gia đình anh đến nhiều thế hệ. Nếu anh chỉ quan tâm đến tiền, anh có thể ngồi yên ở Manchester City hai mùa nữa, tích lũy thêm danh hiệu và sau đó nhận một hợp đồng quảng cáo ở Trung Đông khi sự nghiệp đã trượt dốc. Anh không chọn sự an toàn đó. Anh rời đi ở tuổi 28, ở thời điểm giá trị của anh cao nhất, để chạy theo một vai trò mà anh tin là mình sinh ra để đảm nhiệm. Người ta thấy một người đánh đổi danh vọng lấy tiền bạc. Tôi thấy một cầu thủ dùng cả hai để khẳng định quyền kiểm soát sự nghiệp. Tranh luận về đạo đức cũng cần được nhìn từ một góc độ khác. Reijnders nói rằng mọi người có thể đóng vai người đạo đức, nhưng ai rơi vào hoàn cảnh của anh cũng sẽ nói đồng ý với số tiền đó. Anh không giấu giếm động cơ tài chính. Anh muốn lo cho các thế hệ sau của gia đình, một cách nói rất thực tế và rất con người. Các cầu thủ khác có thể chọn danh hiệu châu Âu, có thể chọn truyền thống gia đình, có thể chọn sự trung thành. Nhưng việc một cầu thủ chọn sự an toàn tài chính cho gia đình không tự động trở thành sai lầm. Nó chỉ bị xem là sai lầm khi cầu thủ đó còn trẻ hoặc khi anh ta tuyên bố Saudi Arabia hay hơn Hà Lan. Cũng cần tránh một cách nhìn thiển cận rằng mọi cầu thủ đến Saudi Arabia đều chấm dứt sự nghiệp quốc tế. Reijnders vẫn được triệu tập vào đội tuyển Hà Lan ngay sau khi chuyển đến Al Qadsiah. Nếu anh duy trì phong độ ở Nations League và các vòng loại, vị trí của anh ở đội tuyển quốc gia sẽ không bị đe dọa. Bóng đá hiện đại cho phép một cầu thủ thi đấu ở một giải đấu ít được chú ý hơn miễn là màn trình diễn của anh được kiểm chứng qua dữ liệu. Huấn luyện viên đội tuyển Hà Lan có thể không thích Saudi Pro League, nhưng ông không thể phủ nhận một tiền vệ chuyền bóng tốt, di chuyển thông minh và vẫn tạo ra khác biệt ở những trận đấu lớn. Về phía Al Qadsiah, gánh nặng tài chính là rủi ro lớn nhất. Khoản lương khoảng 25 triệu euro mỗi năm cho một cầu thủ, trong khi doanh thu thương mại của đội bóng chưa được công bố, có thể tạo ra sự chênh lệch thu nhập nội bộ. Nếu Reijnders chơi tốt, đó là một khoản đầu tư hiệu quả. Nếu anh không hòa nhập, hợp đồng đó trở thành gánh nặng chết trong bảng lương. Các đội bóng Saudi khác từng bị chỉ trích vì chi tiêu quá lớn trong giai đoạn đầu của dự án, và Al Qadsiah đang đi trên con đường tương tự. Lời hứa trở lại châu Âu của Rodgers vì thế không chỉ là câu chuyện thể thao, mà còn là chiếc phao cứu sinh tài chính nếu mọi thứ không diễn ra đúng kế hoạch. Nếu Reijnders thành công ở Saudi Arabia, thị trường chuyển nhượng sẽ thay đổi cách nhìn về các cầu thủ ngoài châu Âu. Các câu lạc bộ Saudi không cần phải mua những ngôi sao đã hết thời. Họ có thể mua những cầu thủ 28 tuổi, vẫn còn nguyên giá trị, bằng một gói tài chính mà châu Âu khó cạnh tranh. Điều này buộc các đội bóng lớn phải suy nghĩ lại về cách họ sử dụng cầu thủ: nếu một tiền vệ luôn bị xếp sai vai trò, anh ta sẽ có lý do để lắng nghe những lời mời từ Saudi Arabia. Reijnders không phải người mở ra xu hướng này, nhưng anh là ví dụ rõ ràng nhất cho thấy một cầu thủ ở đỉnh cao hoàn toàn có thể rời đi chỉ vì một vai trò không như ý. Khi đội tuyển Hà Lan bước ra sân đối đầu với Đức, Reijnders sẽ không chỉ thi đấu cho màu cờ sắc áo. Anh sẽ thi đấu cho chính quyết định của mình. Mỗi đường chuyền, mỗi pha bứt tốc, mỗi cú tắc bóng thành công là một lời trả lời cho những người tin rằng sự nghiệp anh đã kết thúc. Câu hỏi không phải là Saudi Pro League có giỏi hơn Eredivisie hay không. Câu hỏi là liệu bóng đá châu Âu có đủ hiểu biết để giữ chân những cầu thủ như anh bằng chính ngôn ngữ vai trò, thay vì chỉ bằng tiền lương và danh hiệu. Nếu Reijnders thất bại, ai đó sẽ nói anh đã sai. Nếu anh thành công, cả một thế hệ cầu thủ sẽ được trao thêm một lựa chọn.