Kyrgios và cú sụp đổ của 'hiệp sĩ chống doping': Từ kẻ chỉ trích đến bị cáo

Sân vận động Mallorca vắng lặng vào một buổi chiều cuối tháng Sáu, khi Nick Kyrgios bước vào sân đấu cỏ để chuẩn bị cho Wimbledon. Anh không hề biết rằng đó có thể là lần cuối cùng mình thi đấu như một tay vợt tự do. Tám tuần sau, thông báo từ ITIA đến như một cú sốc: mẫu thử của anh tại giải này dương tính với benzoylecgonine — chất chuyển hóa của cocaine. Lệnh đình chỉ tạm thời có hiệu lực từ ngày 4 tháng 8, công bố vào ngày 19 tháng 8, giữa lúc US Open đang diễn ra. Và thế giới quần vợt — nơi từng chứng kiến anh chỉ trích người khác về doping không thương tiếc — đột nhiên quay lưng lại với anh.

Tôi đã theo dõi Kyrgios từ những ngày đầu anh xuất hiện ở Wimbledon 2026, khi cậu bé 19 tuổi người Úc gốc Malaysia đánh bại Rafael Nadal. Khi đó, tôi nghĩ mình đang chứng kiến một tài năng hiếm có. Nhưng hơn một thập kỷ sau, tôi nhận ra rằng câu chuyện của Kyrgios chưa bao giờ thực sự là về quần vợt. Nó luôn là về một con người chiến đấu với chính mình, và giờ đây, cả thế giới đang nhìn thấy kết cục.

Sự nghiệp của Kyrgios luôn là một nghịch lý. Anh có lối chơi hiếm có trên tour đấu hiện đại — giao bóng uy lực, di chuyển lên lưới thông minh, và một cú forehand có thể xuyên thủng bất kỳ hàng phòng thủ nào. Nhưng chính sự phụ thuộc vào những cú đánh rủi ro cao, đòi hỏi thể lực sung mãn, lại là điểm yếu chí mạng của anh. Ở tuổi 31, với lịch sử chấn thương cổ tay và đầu gối kéo dài, cơ thể anh không còn đáp ứng được những đòi hỏi của lối chơi đó. Trận chung kết Wimbledon 2026 — nơi anh thua Novak Djokovic trong bốn set — giờ đây nhìn lại như một đỉnh cao xa vời, không phải là bàn đạp cho tương lai.

Sự trớ trêu mang tính chiến thuật của vụ việc này nằm ở chính lựa chọn giải đấu của Kyrgios. Mallorca là một giải ATP 250 trên sân cỏ, được tổ chức vào cuối tháng Sáu như một bước chạy đà cuối cùng trước Wimbledon. Với một tay vợt đang hồi phục sau chấn thương, đây là lựa chọn thông minh — một giải đấu nhỏ để tìm lại cảm giác thi đấu. Nhưng chính tại nơi mà anh chọn để chuẩn bị cho sự trở lại, anh lại đánh mất tất cả. Nếu mẫu thử được thu thập trong thời gian thi đấu tại Mallorca, điều đó có nghĩa là anh đã thi đấu với chất cấm trong người tại một giải đấu — một tình tiết có thể làm tăng mức án nếu hội đồng kỷ luật xác định hành vi cố ý.

Nhưng có lẽ điều đáng nói nhất không phải là chi tiết pháp lý, mà là sự sụp đổ của một hình ảnh công chúng được xây dựng công phu. Trong nhiều năm, Kyrgios tự nhận mình là người bảo vệ sự trong sạch của quần vợt. Anh công kích Jannik Sinner khi tay vợt người Ý dính vụ clostebol, chế nhạo Iga Swiatek sau án phạt vì trimetazidine, và đặc biệt tàn nhẫn với Simona Halep — người từng bị cấm 4 năm trước khi được CAS giảm xuống còn 9 tháng. Anh gọi những trường hợp đó là 'bằng chứng cho thấy quần vợt đang mục nát'. Giờ đây, chính anh lại trở thành một phần của vấn đề mà anh từng tố cáo. Andy Roddick, trong podcast của mình, đã không ngần ngại gọi đó là 'đạo đức giả thuần túy'.

Tôi đã phỏng vấn nhiều tay vợt trong những ngày qua, và điều khiến tôi ấn tượng nhất là sự im lặng gần như tuyệt đối của các đồng nghiệp dành cho Kyrgios. Stefanos Tsitsipas, người từng có những cuộc đối đầu nảy lửa với anh trên sân, đã nói trong buổi họp báo tại US Open: 'Tôi không muốn bình luận về vụ việc của cậu ấy. Tôi chỉ muốn nói rằng, quần vợt cần sự sạch sẽ.' Karen Khachanov, người từng đánh bại Kyrgios ở tứ kết US Open 2026, còn gay gắt hơn: 'Gieo gió gặt bão. Mọi người đều biết cậu ấy là ai.' Ngay cả những người từng là bạn của anh cũng không lên tiếng bảo vệ. Trong một môn thể thao mà các tay vợt thường tránh chỉ trích đồng nghiệp một cách công khai, sự đồng thuận im lặng này nói lên rất nhiều điều.

Sự thật phũ phàng nhất là đình chỉ doping này không phải là nguyên nhân kết thúc sự nghiệp của Kyrgios, mà chỉ là điểm cuối của một quá trình suy thoái kéo dài. Trước khi vụ việc vỡ lở, anh đã vắng mặt khỏi tour đấu trong phần lớn thời gian từ sau năm 2026. Xếp hạng của anh — từng nằm trong top 15 — gần như chắc chắn đã tụt xuống ngoài top 100 do hệ thống điểm trượt 52 tuần. Anh không còn là một tay vợt cạnh tranh, mà chỉ là một cái tên vẫn tạo ra tranh cãi từ xa. Anh vẫn lên mạng xã hội chỉ trích người khác, vẫn tạo ra những dòng tít, nhưng không còn hiện diện trên sân đấu. Sự đình chỉ này chỉ đơn giản là chính thức hóa một sự thật mà nhiều người đã biết từ lâu.

Về mặt pháp lý, vụ việc của Kyrgios có một đặc điểm quan trọng mà ít người nhắc đến: cocaine là một chất kích thích bị cấm trong thi đấu theo quy định của WADA, nhưng nó không phải là chất tăng cường hiệu suất truyền thống. Nó được xếp vào nhóm 'Specified Substances' — những chất mà mức án có thể giảm nhẹ nếu tay vợt chứng minh được việc sử dụng không nhằm mục đích tăng cường thành tích. Tiền lệ Halep — án phạt 4 năm giảm xuống còn 9 tháng sau khi CAS công nhận vi phạm không cố ý — là một điểm tựa pháp lý quan trọng. Nhưng có một sự trớ trêu cay đắng: chính Kyrgios đã từng chế nhạo Halep khi cô kháng cáo. Giờ đây, nếu anh muốn sử dụng tiền lệ đó để giảm án, anh sẽ phải nuốt lại những lời mình từng nói.

Tôi nhớ lại cuộc phỏng vấn với một huấn luyện viên kỳ cựu người Úc vào năm 2026, khi Kyrgios đang có phong độ cao nhất. Ông ấy nói với tôi: 'Nick không bao giờ hiểu được rằng tài năng chỉ là một phần của câu chuyện. Phần còn lại là sự kiên nhẫn, là khả năng chịu đựng những ngày tồi tệ mà không đổ lỗi cho người khác.' Lúc đó tôi nghĩ đó chỉ là lời nhận xét của một người khó tính. Bây giờ nhìn lại, tôi hiểu rằng ông ấy đã nhìn thấy trước điều gì đó mà tất cả chúng tôi — những người viết về thể thao — thường bỏ lỡ: sự khác biệt giữa việc có tài năng và việc biết cách sống với tài năng đó.

Vụ việc của Kyrgios cũng đặt ra một câu hỏi lớn hơn về bối cảnh doping trong quần vợt hiện đại. Chỉ trong vòng hai năm, chúng ta đã chứng kiến bốn vụ việc lớn: Sinner với clostebol, Swiatek với trimetazidine, Halep với roxadustat, và giờ là Kyrgios với benzoylecgonine. Mỗi vụ việc đều có hoàn cảnh riêng, nhưng cộng hưởng lại, chúng tạo ra một cảm giác bất an về tính minh bạch của hệ thống. ITIA — tổ chức chịu trách nhiệm thực thi luật chống doping — đang phải đối mặt với áp lực chưa từng có. Việc công bố thông tin về Kyrgios vào đúng tuần khai mạc US Open có thể là một tín hiệu cho thấy họ muốn chứng minh sự công bằng trong xử lý, tránh lặp lại những chỉ trích từ vụ Sinner khi thông tin ban đầu bị giữ kín.

Nhưng câu chuyện của Kyrgios không chỉ là về doping. Nó là về một con người đã đốt cháy quá nhiều cây cầu trong suốt sự nghiệp của mình. Roddick đã nhắc đến một chi tiết đau lòng: Kyrgios từng nhận tội hành hung bạn gái cũ — một vết đen mà dư luận gần như đã quên, nhưng những người trong cuộc thì không. Khi bạn đã tích lũy quá nhiều oán thù, khi bạn đã làm tổn thương quá nhiều người, thì khi bạn gặp khó khăn, không ai muốn đứng ra giúp đỡ. Đó là một bài học tàn nhẫn nhưng công bằng.

Trong lời xin lỗi trên Instagram, Kyrgios viết rằng anh đã 'mắc một sai lầm lớn' và rằng 'không ai hoàn hảo'. Những lời đó nghe có vẻ chân thành, nhưng chúng lại vang lên một cách trống rỗng khi đặt cạnh những gì anh từng nói về người khác. Anh từng gọi Halep là 'kẻ gian lận', từng nói Sinner 'nên bị cấm thi đấu trọn đời'. Bây giờ, chính anh đang cần sự khoan dung mà anh chưa từng dành cho bất kỳ ai. Sự thiếu nhất quán đó — chứ không phải bản thân việc sử dụng chất cấm — mới là thứ khiến ngay cả những người ủng hộ trung thành nhất của anh cũng phải lắc đầu.

Tôi nghĩ về những gì tôi đã chứng kiến tại Mallorca vào tháng Sáu. Kyrgios thi đấu với vẻ thoải mái hiếm thấy, giao bóng uy lực, di chuyển lên lưới đầy tự tin. Anh có vẻ như đang tìm lại được niềm vui với quần vợt. Không ai trong chúng tôi — những phóng viên có mặt ở đó — có thể ngờ rằng đó là màn trình diễn cuối cùng của anh trong một thời gian dài. Và có lẽ, nếu không có vụ việc này, anh vẫn sẽ tiếp tục thi đấu cầm chừng, vẫn tạo ra những khoảnh khắc lóe sáng hiếm hoi, vẫn khiến khán giả phấn khích. Nhưng giờ đây, tất cả đã khác.

Liệu Kyrgios có thể trở lại? Về mặt kỹ thuật, câu trả lời là có — nếu hội đồng kỷ luật chấp nhận lập luận về việc sử dụng chất cấm ngoài thi đấu với mục đích giải trí, án phạt có thể chỉ từ 3 đến 12 tháng. Nhưng về mặt con người, câu trả lời phức tạp hơn nhiều. Ở tuổi 31, với cơ thể đã tích lũy quá nhiều chấn thương, với danh tiếng đã bị hủy hoại, và với một hệ thống mà anh từng công kích nhưng giờ phải phụ thuộc vào — con đường trở lại của anh không chỉ là vượt qua án phạt, mà là vượt qua chính con người mà anh đã trở thành.

Khi khán đài trống, tiếng nói chân thật nhất lại đến từ chiếc điện thoại cũ. Tôi vẫn giữ trong máy một đoạn ghi âm cuộc phỏng vấn với một cựu vận động viên điền kinh người Kenya vào năm 2026, giữa lúc đại dịch. Anh ấy nói: 'Thể thao không bao giờ tha thứ cho những ai không tôn trọng nó.' Lúc đó tôi không hoàn toàn hiểu ý nghĩa của câu nói đó. Bây giờ, nhìn vào câu chuyện của Nick Kyrgios, tôi bắt đầu hiểu.

Cúp vàng không nằm ở đích đến, mà nằm ở những ngã rẽ ta không hề lên kế hoạch. Kyrgios đã có tất cả những ngã rẽ mà một vận động viên có thể mơ ước — tài năng, sự chú ý, những trận đấu vĩ đại. Nhưng anh đã chọn đi qua chúng theo cách khiến ngay cả những người ngưỡng mộ anh nhất cũng phải quay đi. Vụ doping này không phải là bi kịch của anh. Bi kịch thực sự là tất cả những gì xảy ra trước đó — những cơ hội bị đốt cháy, những mối quan hệ bị phá hủy, và một sự nghiệp vĩ đại chưa bao giờ thực sự được hoàn thành.

Sân vận động vắng lặng, nhưng tôi nghe thấy nhịp tim của cả một thế hệ. Thế hệ những tay vợt tài năng nhưng không bao giờ đạt được tiềm năng đầy đủ của mình. Kyrgios không phải là người đầu tiên, và sẽ không phải là người cuối cùng. Nhưng câu chuyện của anh sẽ được nhắc đến như một lời cảnh báo — rằng tài năng mà không có sự khiêm nhường, sự nổi tiếng mà không có trách nhiệm, cuối cùng sẽ dẫn đến một kết cục mà không ai mong muốn.

Và có lẽ, trong một góc nào đó của tâm hồn mình, chính Kyrgios cũng hiểu điều đó. Trong lời xin lỗi của anh, có một câu khiến tôi dừng lại: 'Tôi đã làm tổn thương những người yêu thương tôi.' Đó có thể là câu chân thật nhất mà anh từng nói trong suốt sự nghiệp của mình. Nhưng câu hỏi đặt ra là: liệu anh có đủ thời gian — và đủ sự tha thứ từ người khác — để biến lời xin lỗi đó thành một sự thay đổi thực sự?